Chồng chị Q. là người nước ngoài, hai vợ chồng đã sống ở Việt Nam sáu năm, con cái đi học ở đây và anh muốn nhập quốc tịch Việt Nam. Đây là chiều ít được nói tới của chủ đề song tịch, và nó có một diện riêng với điều kiện nhẹ hơn — nhưng không phải tự động.
Vì sao có diện riêng cho vợ chồng
Như bài về nhập quốc tịch Việt Nam ở một site khác đã nói, các điều kiện nhập tịch đều đo cùng một thứ: mối liên hệ thật giữa người xin và đất nước.
Với người là vợ hoặc chồng của công dân Việt Nam, mối liên hệ đó đã được chứng minh qua một con đường khác — quan hệ hôn nhân với một công dân.
Nên luật cho miễn một số điều kiện. Các điều kiện thường được miễn hoặc giảm gồm thời gian thường trú, khả năng tiếng Việt, và khả năng bảo đảm cuộc sống — nhưng danh mục cụ thể tuỳ quy định hiện hành, và đây là điều phải hỏi chứ không suy.
Điểm cần nói rõ: miễn điều kiện không có nghĩa là tự động được nhập. Vẫn là một hồ sơ được xét, và vẫn có thể không được chấp thuận.
Ba câu hỏi nên hỏi trước
Trường hợp của chúng tôi thuộc diện được miễn những điều kiện nào? Nêu rõ kết hôn năm nào, đã ghi chú về Việt Nam chưa, hiện cư trú ở đâu, có con chung không.
Có phải thôi quốc tịch cũ không, và nếu có thì theo thứ tự nào? Đây là câu quan trọng nhất, và nó dẫn tới phần sau của bài.
Hồ sơ gồm những gì và mất bao lâu?
Với ca của chị Q., câu trả lời cho câu đầu tiên phụ thuộc vào một chi tiết: cuộc hôn nhân của họ đã được ghi chú vào sổ hộ tịch Việt Nam chưa. Nếu chưa, đó là việc phải làm trước — và đó là lý do ca này nằm sau ca đầu chuyên mục.
Vấn đề quốc tịch cũ
Phần cần cân nhắc kỹ nhất, và nó nối với những gì site songtich đã nói về việc thôi quốc tịch.
Nguyên tắc chung của luật Việt Nam là người xin nhập quốc tịch phải thôi quốc tịch nước ngoài, trừ các trường hợp đặc biệt được xem xét cho giữ — và vợ chồng của công dân Việt Nam là một trong các nhóm thường được xét.
Ba điều cần làm rõ trước khi quyết:
Trường hợp này có được xem xét cho giữ quốc tịch cũ không, và việc xem xét đó ở cấp nào.
Nước của người phối ngẫu có cho thôi quốc tịch không, nếu phải thôi. Như site songtich đã nói, có nước cho thôi dễ, có nước gần như không cho — và người thuộc nhóm cuối rơi vào tình huống không tự giải quyết được.
Thứ tự các bước ra sao, để không rơi vào khoảng không quốc tịch.
Câu thứ ba là câu quan trọng nhất về mặt rủi ro, và nó đáng hỏi bằng văn bản.
Điều gia đình nên cân nhắc cùng nhau
Phần không thuộc về thủ tục nhưng quyết định quyết định này có đúng không.
Bốn câu hỏi nên bàn trước khi nộp hồ sơ:
Gia đình dự định sống lâu dài ở đâu? Nếu có khả năng chuyển về nước của người phối ngẫu, việc thôi quốc tịch nước đó có hệ quả lớn.
Có tài sản hoặc quyền lợi gì ở nước đó không? Như site songtich đã nói, quyền tài sản có thể gắn với tư cách công dân.
Con cái đang và sẽ mang quốc tịch nào? Quyết định của cha mẹ ảnh hưởng tới lựa chọn của con.
Điều gì thực sự cần giải quyết bằng việc nhập quốc tịch? Nhiều nhu cầu thực tế — cư trú ổn định, làm việc, sở hữu nhà — có thể giải quyết được bằng các con đường khác mà không cần đổi quốc tịch. Đáng kiểm trước.
Câu cuối là câu đáng hỏi nhất, vì trong nhiều ca thì nhu cầu thật không đòi hỏi phải nhập quốc tịch.
Nếu quyết định làm
Bốn việc theo thứ tự.
Hoàn tất ghi chú kết hôn nếu chưa — vì hồ sơ nhập tịch diện vợ chồng dựa trên quan hệ hôn nhân được công nhận ở phía Việt Nam.
Làm rõ vấn đề quốc tịch cũ và thứ tự các bước với cả hai phía, bằng văn bản.
Tập hợp hồ sơ, và dự trù thời gian cho các giấy tờ phải xin từ nước của người phối ngẫu — chuỗi này cũng dài như chuỗi xin giấy tờ từ Việt Nam mà các bài khác đã mô tả.
Nếu có yếu tố phức tạp, hỏi luật sư — đặc biệt nếu nước kia không cho thôi quốc tịch hoặc nếu có vấn đề về thứ tự.
Bài học rút ra từ ca này
Ba điểm.
Chiều ngược cũng tồn tại và cũng có diện ưu tiên. Nhiều gia đình không biết rằng người phối ngẫu nước ngoài có một con đường với điều kiện nhẹ hơn.
Mắt xích trước phải xong trước. Ghi chú kết hôn là điều kiện nền cho hồ sơ này — lại một lần nữa, chuỗi phải liền.
Hỏi "điều gì thực sự cần giải quyết" trước khi hỏi "làm thủ tục thế nào". Đây là câu mà cả site này quay lại nhiều lần, và ở ca này nó đặc biệt đáng hỏi vì quyết định về quốc tịch khó đảo ngược.
Người nước ngoài là vợ chồng của công dân Việt Nam có được ưu tiên khi nhập quốc tịch không?
Có một diện riêng với điều kiện nhẹ hơn — thường được miễn hoặc giảm một số điều kiện về thời gian thường trú, tiếng Việt và khả năng bảo đảm cuộc sống. Nhưng không tự động được nhập, vẫn là hồ sơ được xét.
Có phải thôi quốc tịch cũ không?
Nguyên tắc chung là phải thôi, trừ các trường hợp đặc biệt được xem xét cho giữ — và vợ chồng của công dân Việt Nam là một trong các nhóm thường được xét. Phải hỏi rõ và hỏi cả về thứ tự các bước.
Cần làm gì trước khi nộp hồ sơ?
Hoàn tất ghi chú kết hôn nếu chưa, vì hồ sơ diện vợ chồng dựa trên quan hệ hôn nhân được công nhận ở phía Việt Nam.
Câu nào đáng hỏi nhất trước khi quyết?
Điều gì thực sự cần giải quyết bằng việc nhập quốc tịch — vì nhiều nhu cầu như cư trú ổn định, làm việc hay sở hữu nhà có thể giải quyết bằng con đường khác mà không cần đổi quốc tịch.
